Os nematodos, ou os propios vermes redondos (Nematoda), son un tipo de protostomas, protocavidades, animais en muda de simetría bilateral.
Estender. Os nematodos son un dos tipos de animais máis estendidos que foron capaces de colonizar unha variedade de hábitats, desde o intersticio (o espazo entre os grans de area) e as comunidades de musgo ata o xeo ártico (como Theristis Melnikovi e Cryonema crissum, atopado no espesor do xeo multianual na parte central do océano Ártico). Os nematodos parasitos son de especial interese para os investigadores, incluso debido á gran variedade dos seus hóspedes.
Plan de edificación. Corpo fusiforme fino, que se estreita cara aos extremos, de sección transversal redonda. A boca está situada na parte dianteira e o po (ano) está na parte traseira. O exterior do corpo está cuberto cunha cutícula elástica multicapa, unha formación non celular secretada pola hipoderme. A hipoderme, ou epiderme, está situada debaixo da cutícula. Os músculos están representados por unha capa de fibras musculares estriadas oblicuamente lonxitudinais. A cavidade corporal primaria (esquizocelo), carente do seu propio revestimento epitelial, está chea de líquido.
Aparato dixestivo. A abertura oral no extremo anterior do corpo está rodeada de protuberancias - beizos (xeralmente tres) e conduce a unha farinxe ectodérmica muscular cunha luz triangular. A farinxe conduce ao intestino medio endodérmico desde unha única capa de células epiteliais columnares. A continuación vén un curto intestino posterior ectodérmico, que se abre no ano.
Aparato excretor. Os órganos excretores son glándulas unicelulares que substituíron a protonefridia. Normalmente hai unha glándula cervical na parte frontal do corpo, da que xorde un curto conducto excretor. Tamén hai "riles de almacenamento": órganos fagocíticos que acumulan produtos metabólicos insolubles que non se eliminan do corpo.
Sistemas circulatorio e respiratorio. Faltan estes sistemas. A respiración ocorre a través da pel. Tamén é posible o metabolismo anaeróbico (descomposición anaeróbica do glicóxeno en ácidos butírico e valérico nos parasitos).
Sistema nervioso. O sistema nervioso é de tipo escalariforme. Representado por un anel nervioso e seis troncos lonxitudinais. Os dous troncos nerviosos que percorren as liñas ventral e dorsal son máis potentes e están conectados por pontes nerviosas semicirculares (comisuras).
Órganos dos sentidos. Hai papilas e setas, órganos do tacto situados arredor da boca. Algúns representantes mariños teñen ollos primitivos: manchas pigmentarias. Os órganos dos sentidos químicos, os anfidos, adoitan ter forma de peto, espiral ou fenda. Están situados nos lados do extremo da cabeza e están especialmente ben desenvolvidos nos machos, xa que axudan a atopar femias.
Reprodución e desenvolvemento. Os nematodos son animais dioicos. Os órganos xenitais internos están pareados e teñen unha estrutura tubular. A reprodución é só sexual. O dimorfismo sexual é pronunciado: as femias son máis grandes, nos machos o extremo posterior do corpo é curvo. A fecundación é interna e prodúcese a viviparidade. No seu desenvolvemento, os nematodos pasan por catro etapas larvarias, separadas pola muda, que van acompañadas de desprendimento da cutícula. A terceira etapa nalgunhas especies (incluída a famosa Caenorhabditis elegans) en condicións desfavorables, cambia ao chamado estadio dauer - unha larva en repouso.
Parasitismo. Actualmente, das máis de 24.000 especies de nematodos descritas, preto da metade son parasitarias. Poden afectar a case todos os tecidos e órganos: tecidos conxuntivos, músculos, vasos sanguíneos e linfáticos, gónadas, órganos sensoriais, así como a cavidade corporal, etc. Entre eles hai tanto ecto- e endoparásitos de plantas, animais vertebrados e invertebrados, incluídos outros nematodos, e mesmo protozoos.
A continuación móstranse descricións dos representantes máis significativos dos vermes redondos desde o punto de vista da parasitoloxía médica.
Ascardo humano (Ascaris lumbricoides)
Aparición. O corpo, apuntado nos extremos, é branco-rosado. Dimensións: machos - 15-25 cm, femias - 20-40 cm. O corpo está cuberto cunha cutícula flexible de dez capas que protexe do estrés mecánico e das encimas dixestivas do hóspede.
Estender. A especie é cosmopolita, distribuída por todas partes, pero diferentes países teñen diferentes porcentaxes de persoas infectadas. En Xapón, por exemplo, máis do 90% da poboación está infectada con vermes redondos debido ao uso de excrementos humanos como fertilizante. En zonas con climas cálidos e secos, o verme redondo é menos común.
Ciclo de vida. O desenvolvemento avanza sen cambiar de propietario. Os vermes adultos parasitan o intestino delgado, causando ascaríase. Unha persoa adoita estar afectada por varias ducias de vermes redondos (o rexistro é de 900 pezas). A vida útil nos intestinos é de aproximadamente un ano. Os nematodos son dioicos, como outros nematodos. Unha femia sexualmente madura pon uns 200 mil ovos de forma oval ao día, que son liberados ao medio externo con feces. Os vermes redondos clasifícanse como xeohelmintos: requiren o desenvolvemento dunha fase larvaria no chan. Cando se expón a condicións favorables (solo húmido a unha temperatura duns 25 °C e con acceso suficiente ao osíxeno), desenvólvese unha larva no ovo. O período de desenvolvemento varía de 16 días a varios meses e depende da temperatura do aire. Tales ovos que conteñen unha larva poden considerarse invasores.
A infección prodúcese cando os ovos son inxeridos en alimentos ou auga; a transmisión non se produce directamente de persoa a persoa. No intestino, as larvas atravesan a parede intestinal, entran nos vasos sanguíneos e no fígado, e despois migran pola vea cava inferior cara á aurícula dereita e no ventrículo dereito. Desde este último, as larvas móvense pola circulación pulmonar ata os pulmóns, onde se desprazan desde o sangue ás vesículas pulmonares, bronquios, tráquea e cavidade bucal. A infección secundaria ocorre na cavidade oral: as larvas son tragadas, entran nos intestinos e maduran sexualmente despois de tres meses. O proceso de "crecer" nos nematodos está asociado á muda (xeralmente catro deles).
Cadro clínico da ascaríase. Na fase migratoria da ascaríase, obsérvase tose (axuda ás larvas a entrar na gorxa), dor no peito, reaccións alérxicas e febre.
Na fase intestinal, prodúcese danos na mucosa intestinal e intoxicación do corpo con produtos metabólicos tóxicos. Síntomas: náuseas, vómitos, trastornos feces, perda de apetito.
Efectos a longo prazo da infección: diminución xeral do rendemento, trastornos do sono. Cando os vermes se arrastran polas vías biliares e nas vías respiratorias, o resultado é fatal. Ademais, as larvas de vermes redondos poden entrar no cerebro (por exemplo, desde a vea cava inferior ata a vea cava superior, despois ao longo da vea braquiocefálica), causando meningoencefalite, acompañada de xaquecas.
Prevención. Lavarse as mans antes de comer e preparar a comida. Lavar froitas e verduras. Os ovos tamén son transportados polas moscas, polo que a loita contra estes dípteros mediante, por exemplo, o velcro tamén axuda a previr a ascaríase.
Feito interesante. Existen estudos que mostran os efectos positivos da infección por vermes redondos para aliviar os síntomas das enfermidades autoinmunes e aumentar a fertilidade das mulleres. Os científicos atribúen isto ao efecto dos parasitos sobre o sistema inmunitario ao influír no nivel de células T no corpo, pero polo momento o mecanismo non se entende demasiado para sacar conclusións fiables.
oxiuro (Enterobius vermicularis)
Aparición. Nematodo branco grisáceo, machos de 2-5 mm de lonxitude, femias de 8-14 mm de lonxitude. O extremo da cola é apuntado (de aí o nome). No extremo anterior do corpo, nótase un inchazo característico do esófago.
Ciclo de vida. Os oxiuros parasitan a parte inferior do intestino delgado e o intestino groso, causando enterobiase. A vida útil é de 1-2 meses. O extremo anterior do oxiuro únese á parede intestinal. Unha femia sexualmente madura sae do intestino groso polo ano e pon de 5 a 15 mil ovos na pel preto do ano, despois de que morre.
O arrastre das femias vai acompañado de comezón. Ao rascar a pel, os ovos transfírense ás mans e moito máis. As moscas tamén están implicadas na transferencia de ovos. A infección ocorre por inxestión. As larvas eclosionan dos ovos que entran nos intestinos.
Epidemioloxía e cadro clínico da enterobiase. A enterobiase está moi estendida, especialmente frecuente nos nenos debido ao incumprimento das normas de hixiene persoal e ao "hacinamiento" en garderías e escolas. Transmítese de persoa a persoa sen un anfitrión intermedio. Reduce o efecto das vacinas.
Síntomas: dor abdominal, perda de apetito, dores de cabeza, manifestacións alérxicas, comezón perianal (leva a trastornos do sono, aumenta a irritabilidade).
Triquinela (Trichinella spiralis)
Descrición. Nematodo pequeno de 2-4 mm de lonxitude. Parasita a membrana mucosa do intestino delgado. Distribuído en Eurasia e América do Norte.
Ciclo de vida. Para o desenvolvemento de Trichinella, é necesario un cambio de hospedadores. Normalmente trátase de animais salvaxes (raposas, lobos, osos, xabarís), así como persoas e gando. As femias están ancoradas polo extremo anterior do corpo no epitelio intestinal e dan a luz a 1-2 mil larvas. A ovoviviparidade é típica: a eclosión das larvas dos ovos ocorre no tracto xenital feminino. As larvas son transportadas por todo o corpo a través dos vasos sanguíneos e linfáticos e aséntanse nos músculos estriados. Nesta fase, teñen un estilete, utilízano para destruír o tecido muscular, facendo que o hóspede forme unha cápsula na que, acurrucados, residen no futuro. Despois duns meses, a cápsula está empapada en cal. Tal trichina muscular pode existir durante varios anos e sobrevivir mesmo despois da morte do propietario e da descomposición do seu cadáver.
Unha vez no estómago do novo hóspede (despois de que comera o cadáver do anterior), as larvas son liberadas da cápsula, penetran na membrana mucosa e nun par de días, despois de sufrir catro mudas, convértense en vermes adultos.
Cadro clínico da triquinose. Aumento da temperatura, inchazo da cara, dor muscular, reaccións alérxicas.
Prevención. A triquinose transmítese polos alimentos a través da carne contaminada. Polo tanto, para previr a enfermidade, a carne debe someterse a un exame veterinario e prepararse adecuadamente - fervida durante 2-3 horas. Os métodos de cocción como fumar e salgar non destrúen Trichinella.
tricocéfalo (Trichocephalus trichurus)
Aparición. O verme é de cor esbrancuxada, duns 4 cm de longo. A parte dianteira é fina, que lembra ao cabelo (de aí o nome).
Estendendo. Prefiren países cun clima húmido e cálido.
Ciclo de vida. O verme parasita na parte inicial do intestino groso, só nos humanos. Provoca trichuríase. A vida útil dunha persoa é de varios anos. O extremo fino penetra no espesor da membrana mucosa da parede intestinal. Aliméntase de líquido tisular e sangue.
A femia pon de 1 a 3 mil ovos, que son liberados no medio externo con feces. Do mesmo xeito que o verme redondo, o tricocéfalo está relacionado cos xeohelmintos: para que os ovos se volvan invasivos, necesitan permanecer no chan a unha certa humidade e temperatura (25-30 ° C) durante un mes. Despois diso, a infección ocorre cando se tragan os ovos; as larvas emerxen deles nos intestinos do hóspede, penetran nas vilosidades intestinais e crecen nelas durante aproximadamente unha semana. Entón, despois de destruír as vellosidades, saen ao lume intestinal, chegan ao intestino groso, establécense alí e alcanzan a madurez nun mes.
Cadro clínico da tricocefalose. O verme dana a membrana mucosa do colon e provoca o envelenamento do hóspede con produtos de refugallo. Whipworm é un hematofago, polo que pode provocar anemia. A tricocefalose vai acompañada de dor abdominal, dores de cabeza e mareos. Debido a que o tricocéfalo se une á parede intestinal, é máis difícil de eliminar do hóspede que outros parasitos.
Rishta (Dracunculus medinensis)
Aparición.Un nematodo esbrancuxado fino, femias de 30-120 cm de lonxitude, machos non máis de 4 cm. Hai unha pequena espiña na cola.
Distribución: países tropicais de Asia e África.
Ciclo de vida. A infección ocorre ao beber auga sen ferver que contén copépodos. Os crustáceos do estómago morren baixo a influencia do ácido clorhídrico, pero as larvas do verme de Guinea sobreviven e espallanse por todo o corpo a través do sistema linfático. Despois penetran na cavidade do corpo, alí mudan e alcanzan a madurez sexual. Despois do apareamento, o macho morre e a femia móvese ao tecido subcutáneo, onde se forma un absceso purulento, acompañado de ardor e dor. A auga fría é mellor para aliviar a dor.
O desenvolvemento dos ovos obriga á femia a comezar a mover a "cabeza" cara adiante cara á superficie da pel, deixando un proceso inflamatorio ao longo do seu camiño, converténdose nun absceso purulento, que despois estala. Cando o útero da femia entra na auga, rompe, e saen as larvas que eclosionan dos ovos. Para garantir que non se interrompa o desenvolvemento, as larvas deben infectar ao crustáceo cíclope, que é un hóspede intermedio. Morren aquelas larvas que quedan na auga. Despois de que os crustáceos sexan tragados polo hóspede definitivo, baixo a influencia do ácido estomacal, os crustáceos disolvense, e as larvas entran facilmente no intestino, atravesan as súas paredes e acaban nos ganglios linfáticos, onde continúa o ciclo de desenvolvemento. A enfermidade causada polo verme de Guinea chámase dracunculose.
Dracunculose. O período de incubación dura ata nove meses e remata cando a femia alcanza a madurez sexual. E nunha persoa que xa caeu enferma de dracunculose, neste momento comezan a formarse abscesos purulentos. A única salvación da dor é un estanque. O relevo é inmediato, pero ao entrar en contacto coa auga as burbullas estalan e o verme de Guinea bota as larvas á auga. Os crustáceos consúmenos, e o ciclo vital comeza de novo.
Cando se trata a dracunculose, adoita facerse unha incisión no lugar da ampolla e o verme vaise retirando gradualmente, envolvéndoo nun pau. Isto leva días, ás veces semanas (tes que sacar o verme lentamente e con coidado para que non se rompa). Suxeriuse que a aparición dun verme de Guinea enrolado ao redor dun pau converteuse nunha especie de prototipo para o símbolo da medicina: o bastón de Asclepio entrelazado cunha serpe.
Filamento de Bancroft (filaria), ou corda de Bancroft (Wuchereria bancrofti)
Aparición. Nematodo de fío branco, femias de 10 cm de longo, machos de 4 cm de longo.
Distribución. Trópicos, subtrópicos de Asia, África, América Central e do Sur.
Ciclo de vida. Os adultos adoitan ocorrer nas glándulas e vasos linfáticos, obstruíndo a drenaxe da linfa e causando inchazo persistente. As femias producen larvas - microfilarias nocturnas, que aparecen no sangue periférico pola noite e durante o día penetran profundamente no corpo (nos vasos pulmonares e nos riles). Isto débese ao feito de que o hóspede intermedio son os mosquitos, que adoitan chupar sangue pola noite e pola noite. As larvas entran no estómago do mosquito, despois na cavidade do corpo, onde medran, despois de que acumúlanse preto da probóscide, desde a que se transmiten aos humanos succionando sangue. Os filamentos de Bancroft causan elefantiasis, ou elefantiasis, ou elefantiasis. Paga a pena notar que esta enfermidade tamén pode ser causada por outros nematodos.
Cadro clínico e tratamento da elefantiasis. O agrandamento de calquera parte do corpo prodúcese debido á hiperplasia (crecemento doloroso) da pel e do tecido subcutáneo, que é causada polo engrosamento inflamatorio das paredes dos vasos linfáticos e o estancamento da linfa, que ocorre debido á obstrución dos vasos linfáticos por parte dos individuos filamentosos de Bancroft adultos. A pel da parte enferma do corpo queda cuberta de úlceras.
O tratamento da elefantiasis ten como obxectivo mellorar a saída de líquidos. O uso de medicamentos antihelmínticos é eficaz. En fases posteriores, pode ser necesaria a cirurxía.
